Birçok işletme önce logosunu tasarlatır, tabelayı astırır, ambalajı bastırır ve marka başvurusunu en sona bırakır. Başvuru reddedildiğinde ya da bültende itiraz geldiğinde ise tasarım, baskı ve tanıtım için yapılan harcamanın önemli bir kısmı riske girer. Oysa logo, tescil edilecek markanın görsel yüzüdür. Tasarım ve tescil aynı anda düşünüldüğünde hem hukuki koruma güçlenir hem de sonradan yapılacak değişikliklerin maliyetinden kaçınılır.
Aşağıdaki yedi kural, logonuzu tasarlatmadan önce ya da tasarım sürecinin içinde tescil açısından neleri kontrol etmeniz gerektiğini özetliyor.
1. Logo ayırt edici olsun
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, ayırt edici niteliği bulunmayan ve yalnızca mal ya da hizmetin türünü, niteliğini veya amacını tanımlayan işaretleri mutlak ret nedenleri arasında sayar. Diş hekimi için bir diş, çilingir için bir anahtar, baklavacı için bir fıstık çizimi tek başına kullanıldığında zayıf bir işarettir. Logoyu sektörün herkesin kullandığı sembolleriyle değil, size özgü bir biçim, yazı karakteri veya kelimeyle kurmak tescil şansını artırır.
2. Tasarımı kesinleştirmeden önce benzer marka araştırması yapın
Tescil sürecinde yalnızca birebir aynı markalar değil, görünüş, okunuş veya anlam bakımından karıştırılabilecek benzer işaretler de sorun çıkarır. Aynı ya da yakın mal ve hizmetler için daha önce başvurulmuş benzer bir şekil, önceki hak sahibinin itirazıyla başvurunuzun reddine yol açabilir. Bu yüzden araştırmayı logo bittikten sonra değil, eskiz aşamasında yapmak en ekonomik yoldur. Aksa Patent'in ücretsiz marka sorgulama formundan ön kontrol talebi oluşturabilirsiniz.
3. Hazır şablon, stok ve yapay zekâ logolarına dikkat edin
İnternetten satın alınan hazır logo şablonları çoğu zaman pek çok kişiye aynı anda lisanslanır. Aynı şablonu kullanan başka bir işletme sizden önce başvurmuş olabilir; şablonun lisansı da tescil ve münhasır kullanım için yeterli hak vermeyebilir. Yapay zekâ araçlarıyla üretilen logolarda ise mevcut işaretlere benzerlik riski ve hak sahipliğinin belirsizliği ayrıca değerlendirilmelidir. Hangi yolla üretilmiş olursa olsun, kullanmaya başlamadan önce araştırma yapılmalıdır.
4. Telif ve kullanım haklarını yazılı olarak devralın
Logoyu çizen tasarımcı veya ajans, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser sahibi olabilir. Logo sizin markanız olsa bile, mali hakların size geçtiği yazılı bir sözleşme yoksa ileride kullanım, değiştirme veya devir konusunda anlaşmazlık çıkabilir. Kanun, mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı yapılmasını ve devredilen hakların tek tek gösterilmesini şart koşar. Tasarım teslim alınırken hak devri sözleşmesini ve logonun vektörel kaynak dosyalarını mutlaka isteyin.
5. Kelime ve şekil için başvuru stratejisini birlikte kurun
Marka başvurusu yalnızca kelime, yalnızca şekil ya da ikisinin birlikte yer aldığı karma bir işaret için yapılabilir. Logonuz zamanla yenilenebilir; bu durumda yalnızca logolu karma başvuruya dayanmak korumayı daraltabilir. Ticari değeri yüksek markalarda kelime unsurunun ayrıca korunması, logo değişse bile markanın adının güvende kalmasını sağlar. Hangi kombinasyonun sizin için doğru olduğu, faaliyet alanınıza ve büyüme planınıza göre belirlenmelidir.
6. Renkleri, varyantları ve kullanım kurallarını netleştirin
Başvuruda sunulan marka örneği, korumanın çerçevesini belirler. Logonuzu farklı renklerde, tek renkli ya da yatay ve dikey varyantlarla kullanacaksanız başvuru örneğini bu kullanımları düşünerek seçmek gerekir. Tescil sonrasında markanın, ayırt edici karakterini değiştirecek kadar farklı biçimlerde kullanılması da koruma tartışmalarına zemin hazırlayabilir.
Bu yüzden logo tek başına bir çizim olarak değil; renk paleti, yazı karakteri, boşluk ve kullanım kurallarıyla birlikte bir kurumsal kimliğin parçası olarak tasarlanmalıdır. Gaziantep'te Digital Küre'nin kurumsal kimlik tasarımı çalışmalarında olduğu gibi logo, renkler ve marka kılavuzunun birlikte hazırlanması, hem tutarlı kullanımı hem de tescil edilen biçimin korunmasını kolaylaştırır.
7. Doğru sınıflarda ve zamanında başvurun
Marka koruması, başvuruda seçilen mal ve hizmet sınıflarıyla sınırlıdır. Logonuzun kullanılacağı bütün alanları, yakın gelecekte sunmayı planladığınız ürün ve hizmetlerle birlikte değerlendirin. En önemlisi, tabela, ambalaj ve tanıtım baskılarına geçmeden önce başvuruyu yapın. Yurt dışında satış veya ihracat hedefiniz varsa marka hizmetlerimiz kapsamında Madrid sistemiyle uluslararası başvuruyu da baştan planlayabilirsiniz.
Logo teslim almadan önce kontrol listesi
- Logo, sektörün sıradan sembollerinden ayrışan özgün bir işaret mi?
- Aynı ve yakın sınıflarda benzer marka araştırması yapıldı mı?
- Logoda hazır şablon, stok görsel veya yapay zekâ çıktısı kullanıldı mı?
- Tasarımcıyla yazılı hak devri sözleşmesi yapıldı, vektörel dosyalar teslim alındı mı?
- Kelime ve logo için başvuru stratejisi belirlendi mi?
- Kullanılacak renkler ve logo varyantları netleşti mi?
- Doğru sınıflar ve hedef ülkeler belirlendi mi?
İyi bir logo, markanızın yıllarca taşıyacağı bir yatırımdır. Tasarım ve tescil adımlarını birlikte planladığınızda bu yatırım hem görsel hem hukuki olarak güvende kalır. Logonuz veya marka adınız için ücretsiz ön sorgulama talep edebilir, başvuru sürecinizi planlamak için Aksa Patent ile iletişime geçebilirsiniz.